3.2 Maatschappelijk perspectief: dorpen- en buurtenbeleid
Het behouden en versterken van de verschillende identiteiten en sociale cohesie in gemeenschappen vraagt om een actief dorpen- en buurtenbeleid met agenda’s voor wijken en dorpen. Wijdemeren heeft goede ervaringen met het dorpenbeleid en de dorpscoördinatoren. Hilversum heeft goede ervaringen met een buurtenbeleid, buurtbudgetten en aanspreekpunten voor de buurt: een wijkwethouder, -regisseur, -boa (buitengewoon opsporingsambtenaar) en -agent. In beide gemeenten werken samenwerkingspartners in zorg en welzijn al vaak gebiedsgericht. Daardoor zijn in de afgelopen jaren veel waardevolle contacten, netwerken en structuren ontstaan.
De opgebouwde structuren, kennis, netwerken en andere middelen willen we graag behouden. Daarom voegen we het dorpenbeleid van Wijdemeren en het buurtenbeleid van Hilversum samen. Maatwerk is hierbij belangrijk. Er is en blijft genoeg geld voor bewonersinitiatieven, ondersteuning (wijk- of dorpscoördinator, boa) en uitvoeringskracht. We zien hierbij een duidelijk verband met het belang van voorzieningen en (ondersteuning van) sport-, cultuur- en verenigingsleven, en met het gesprek met samenwerkingspartners om op ongeveer dezelfde manier gebiedsgericht te werken.
Naast het samenvoegen van het beleid, stellen we richting 1 januari 2027 samen met inwoners ‘cv’s’ op voor dorpen en buurten. Zo brengen we de kwaliteiten van de dorpen en buurten goed in beeld en kunnen we deze overdragen aan de nieuwe gemeenteraad.
Participatie over sterke dorpen, wijken, buurten
“Mensen wonen niet in een gemeente, maar in een gemeenschap.” Zo begon burgemeester Mark Verheijen van Wijdemeren de avond op 14 oktober 2024. De vraag: hoe gaan we op een goede manier om met de behoeften van de verschillende gemeenschappen in dorpen en buurten?
Behoud het goede en vernieuw waar nodig: van buurtschap naar nabuurschap
Inwoners vinden sociale cohesie belangrijk. Door het versterken van ‘buurtschap’ gaan we bijvoorbeeld eenzaamheid tegen: “Naar elkaar omkijken en er voor elkaar zijn, dat moet weer normaal worden.” Cohesie is niet iets dat op een beleidstafel bedacht wordt, maar ontstaat door generaties heen en door goede initiatieven ‘van onderop’. De gemeente moet die initiatieven faciliteren en ondersteunen. Volgens inwoners zijn er plekken nodig waar inwoners elkaar kunnen ontmoeten en moet de gemeente budget, kennis en praktische en doorlopende ondersteuning bieden. Hierbij kunnen bijvoorbeeld dorpscoördinatoren en wijkregisseurs een rol spelen.
Het is ook belangrijk om de juiste schaalgrootte te kiezen. Denk niet op wijkniveau, maar op dorps- en buurtniveau, of soms zelfs op straatniveau. Kijk goed wat er nodig is op welke plek: de ene plek is de andere niet en op sommige plekken is er meer energie voor sociale initiatieven dan op andere plekken. Verschil mag er zijn en het is goed om van elkaar te leren: ga gluren bij de buren!
Verenigingen voor sport, cultuur, welzijn en duurzaamheid spelen een belangrijke rol in de sociale cohesie, zeker in de kernen van Wijdemeren. Blijf daarom de verenigingen die er zijn ondersteunen, maar kijk ook hoe cohesie in deze tijd vorm kan krijgen voor bijvoorbeeld jongeren.
Geef de gemeenschap een stem in bijvoorbeeld raden, platforms of panels
Inwoners willen dat de gemeenschap een stem krijgt en invloed heeft op beslissingen. Als dit goed gaat, krijgen inwoners meer vertrouwen in de gemeente en willen ze actiever meedoen. Een dorps- of wijkraad zoals nu in Ankeveen wordt bedacht, kan een goed model zijn. Maar er zijn ook andere mogelijkheden, zoals buurtplatforms (platform dat inwoners de kans biedt om samen te komen en eigen ideeën uit te wisselen en uit te voeren) of wijkpanels (door loting samengestelde, diverse groepen inwoners die met de gemeente meepraten over beleid, zoals die in Leeuwarden en Grouw bestaan). We moeten verder onderzoeken welke vorm past bij iedere specifieke kern of buurt, met aandacht voor geld, tijd en middelen. Belangrijk is in ieder geval dat de gemeente aanbevelingen serieus neemt en goed in contact is en blijft met deelnemers en vrijwilligers.
Vind een goede balans tussen woningbouw, bereikbaarheid en groenbeheer
Inwoners vragen aandacht voor woningbouw voor jong en oud én voor het behoud van groen in en rond de dorpen en wijken. De toekomstige gemeente heeft de kans om de woningbouwopgave goed te combineren met het versterken van de kwaliteit en diversiteit van groen en leefbare openbare ruimtes. Ook bereikbaarheid is belangrijk om de kernen en wijken leefbaar te houden. Goede fiets-, wandel- en ov-verbindingen verbeteren sociale contacten.
Goed onderhoud van het groen draagt ook bij aan de uitstraling, leefbaarheid en cohesie van en in de dorpen en wijken. Als de gemeenten samengaan, kunnen zij het groenbeheer verbeteren. Ecologisch beheer en een focus op biodiversiteit kunnen samengaan met klimaatbestendigheid en het tegengaan van hittestress. Daarnaast speelt het groen een belangrijke rol in het versterken van sociale contacten in de buurt: groenvoorzieningen, met onder andere bankjes, speeltuinen en wandelpaden, zijn plekken waar buurtbewoners elkaar kunnen ontmoeten. De oproep is: benut de eigenheid van de dorpen, wijken en buurten en maak gebruik van ideeën, bereidheid en de ervaring van bewoners als expert in hun wijk!
Zienswijze insturen
Klik hieronder om naar het formulier te gaan waar u uw zienswijze kunt insturen.
Zienswijze insturen